Gliejia
A respone mëssa
L eva i responánc gragn, chi pichi e chi del inzens
Ju de corsa come n bolide per rué prum nte sacrestia da Sán Jann. Cánche son davánt da reie de gliejia – forsci per na ferada melamente per fè chël senn de devozion col ce e co le mán che pur l eva da fè a passé davánt da ogni gliejia via – me ngamberleie nte un de chi sasc che spontáva su, feje ncora nvalgugn varesc lonc e rue nventrons deslaz su la blota salejada.
No n eve peté ju del ce, ma no me vegniva plu l fle. Pròe de susté chël tánt che sonve bon e nia: ceze daite s’ava bloché e cherdëve de morì.
Nveze, nò nò: stentan tourna l respir. Leve su, me dè na sgourlada co le mán sun chël che podëva ester de paz e ite nte sacrestia. Miei compagn – che miga s’ava fermé cánche sonve rué nventrons – s’ava bele caparé le cotole del colour del di fora da chële lade, colour che jiva dal neigher, al viola, al vërt, al ros. E a mi no me restáva che podei me mëte nte chëla cropia de chi che jiva a soné!
Sciode. Però sonve ncora vif e no m’eve fat nia, giusta i jenogli ncenëva sot a le braie ite. Per fortuna che l preve confessáva, copache propio nviade da detel – che l ava vedù ju dut da viere de calonia ju – a un de nos l ie n ava ncora cianté cater per no ester passé cochetoca davánt da reie de gliejia via.
Nte chëla sacrestia troc viadesc sautáva fora stritarìe per cont de jì a respone. L eva pa ben l Luigi mone che steva soura – chël bon Luigi de Maciuo che ie volonve ben – l eva pa ben acordi ntra de nos e l eva l preve. Ntántche l preve se vestiva le paramenta e l blateráva ju n latin a mesa ousc sue ciaculatorie, no se podëva dì parola, ma davánt e davò corëva daspës chelche parola grossa. E l preve stës dei viadesc l ne spetáva propio nte sacrestia per ne dé sue dejoroglade.
“Mi feje chël gran!”
E duc cánc assa mefo volù fè l ministránt gran, chël che sona la bronsina da l’elevazion, che porta l messel da na pert a l’autra del auté, che va a outé ju l lenzol blánch soura le mëscole ju da la comunion…
“Mi e ti jon col inzens!”
L mascimo de l’aspirazion da le feste grane podei jì col turibol, l mené nvia e nca che l tegne breja, l fè fumé su, nzensé, l passé al preve, jì ite e fora per sacrestia. Compito per sciolito de chi maious; da speré demè che de chi n mánce n chël di.
“Va ben, nos doi jon a soné.”
Restáva l soné. Ence chël, n velch de bel. Per chelcheun plu bel de jì a respone. L eva da clamé cinch menuti davánt da mëssa: un jiva a soné la ciampana picola; l eva da soné da mëssa: la ciampana grana da trè de doi nte la corda; e pò dal vangelo, dal santus e da l’elevazion. Dut n jì ite e fora per chël ciampanil. Da se la dé ence bona ite per chël porte, che tratánt la mëssa la fossa deventada duta plu curta.
Jì a respone volëva dì ste njeneglei per duta mëssa, ma mpò ogni tánt da levé su, se muove ntourn, daidé pro l preve e ester protagonisć con cota, coleto e gonela ndos. Volëva dì mparé l latin: bele duta na slatinada cufei ju japé dei scialins de auté ‘pëna ite nte gliejia, col preve che dijëva e nos che borbotonve ju de duta prescia responan e ninan nite o nfora l ce senza capì na parola sola de chël che dijonve, e avánti coscita fin al “Ite missa est” de la fin.
Mëssa che l’eva duta n mistero: per nos e segura ence per mëde e berbesc. Me permetësse de dì, ncuoi, che propio per via che l eva dut misterious la fede l’eva trop plu tignenta. Le medeme benediscion i eva fate de parole magiche latine che degugn savëva ci che le volëva dì e perchël co na sacralité sconuda, da ie crei senza se damané auter.
No n eve peté ju del ce, ma no me vegniva plu l fle. Pròe de susté chël tánt che sonve bon e nia: ceze daite s’ava bloché e cherdëve de morì.
Nveze, nò nò: stentan tourna l respir. Leve su, me dè na sgourlada co le mán sun chël che podëva ester de paz e ite nte sacrestia. Miei compagn – che miga s’ava fermé cánche sonve rué nventrons – s’ava bele caparé le cotole del colour del di fora da chële lade, colour che jiva dal neigher, al viola, al vërt, al ros. E a mi no me restáva che podei me mëte nte chëla cropia de chi che jiva a soné!
Sciode. Però sonve ncora vif e no m’eve fat nia, giusta i jenogli ncenëva sot a le braie ite. Per fortuna che l preve confessáva, copache propio nviade da detel – che l ava vedù ju dut da viere de calonia ju – a un de nos l ie n ava ncora cianté cater per no ester passé cochetoca davánt da reie de gliejia via.
Nte chëla sacrestia troc viadesc sautáva fora stritarìe per cont de jì a respone. L eva pa ben l Luigi mone che steva soura – chël bon Luigi de Maciuo che ie volonve ben – l eva pa ben acordi ntra de nos e l eva l preve. Ntántche l preve se vestiva le paramenta e l blateráva ju n latin a mesa ousc sue ciaculatorie, no se podëva dì parola, ma davánt e davò corëva daspës chelche parola grossa. E l preve stës dei viadesc l ne spetáva propio nte sacrestia per ne dé sue dejoroglade.
“Mi feje chël gran!”
E duc cánc assa mefo volù fè l ministránt gran, chël che sona la bronsina da l’elevazion, che porta l messel da na pert a l’autra del auté, che va a outé ju l lenzol blánch soura le mëscole ju da la comunion…
“Mi e ti jon col inzens!”
L mascimo de l’aspirazion da le feste grane podei jì col turibol, l mené nvia e nca che l tegne breja, l fè fumé su, nzensé, l passé al preve, jì ite e fora per sacrestia. Compito per sciolito de chi maious; da speré demè che de chi n mánce n chël di.
“Va ben, nos doi jon a soné.”
Restáva l soné. Ence chël, n velch de bel. Per chelcheun plu bel de jì a respone. L eva da clamé cinch menuti davánt da mëssa: un jiva a soné la ciampana picola; l eva da soné da mëssa: la ciampana grana da trè de doi nte la corda; e pò dal vangelo, dal santus e da l’elevazion. Dut n jì ite e fora per chël ciampanil. Da se la dé ence bona ite per chël porte, che tratánt la mëssa la fossa deventada duta plu curta.
Jì a respone volëva dì ste njeneglei per duta mëssa, ma mpò ogni tánt da levé su, se muove ntourn, daidé pro l preve e ester protagonisć con cota, coleto e gonela ndos. Volëva dì mparé l latin: bele duta na slatinada cufei ju japé dei scialins de auté ‘pëna ite nte gliejia, col preve che dijëva e nos che borbotonve ju de duta prescia responan e ninan nite o nfora l ce senza capì na parola sola de chël che dijonve, e avánti coscita fin al “Ite missa est” de la fin.
Mëssa che l’eva duta n mistero: per nos e segura ence per mëde e berbesc. Me permetësse de dì, ncuoi, che propio per via che l eva dut misterious la fede l’eva trop plu tignenta. Le medeme benediscion i eva fate de parole magiche latine che degugn savëva ci che le volëva dì e perchël co na sacralité sconuda, da ie crei senza se damané auter.
autore: Sergio Masarei
provenienza dei testi: “tosat da nnier n.2 – 240 ricordi a ciaval dei agn 1940-60”
lingua: fodom


